TÜRKÇENÄ°N DÜNYA DÄ°LLERÄ° ARASINDAKÄ° YERÄ°

Kaynak bakımından birbirine yakın olan diller bir aile teÅŸkil ederler. Dünya  dilleri bu ÅŸekilde çeÅŸitli dil ailelerine ayrılırlar. Bir dil ailesi tarihin bilinmeyen devirlerinde bir ana dilden çıkan dillerin oluÅŸturduÄŸu topluluktur. Bu diller arasındaki benzerlikler böyle bir varsayımı kuvvetlendirmektedir. Bir ana dilin yazılı belgeleri olmadığı halde birçok özelliklerini kendisinden türemiÅŸ bulunan ailedeki dilleri karşılaÅŸtırarak tesbit etmek mümkün olabilmektedir.

Dünyadaki baÅŸlıca dil aileleri ÅŸunlardır: 

1. Hint-Avrupa  dilleri ailesi:
                a. Hint-Ä°ran Dilleri: Ä°ran, Afgan, Pakistan, Hindistan, Sri Lanka, Nepal dilleri,
                b. Slav Dilleri: Rusça, Bulgarca, Lehçe (Polonya), Çekçe, Slovakça, Baltık dilleri,
                c. Roman Dilleri (Latinceden türetilmiÅŸ diller): Ä°talyanca, Fransızca, Ä°spanyolca, Portekizce, Rumence...
              ç. Cermen Dilleri: Ä°ngilizce, Almanca, Felemenkçe, Ä°sveççe, Norveççe...  
     
2. Hami-Sami dilleri:
                a. Hami Dilleri: Eski Mısır dili, KuÅŸi dili, Libya-Berber dili, Çad dili,
                b. Sami Dilleri: Arapça, Ä°branice (Kenanca), HabeÅŸçe, Akatça.
                Bu ailenin yaÅŸayan en önemli dilleri Arapça ve Ä°branicedir.

3. Bantu dilleri:
                Bu aileye Afrika'nın büyük bir kısmında konuÅŸulan Bantu dilleri girer.

4. Çin-Tibet dilleri:
                Çince, Tibetçe, Vietnamca ve Kmerce bu gruba dahildir.  
   
5. Ural-Altay dilleri:
               Ural ve Altay dilleri akrabalığı öteden beri tartışma konusu olmuÅŸtur. Ne var ki, genel görüÅŸe göre, bu iki kol tek kaynatan çıkmış, ancak zamanla akrabalık baÄŸları çok zayıflamıştır.

                Ural ve Altay dillerin akrabalığı bugün için aÅŸağıdaki benzerliklere dayanmaktadır:
·  Her ikisi de eklemeli dildir. Yani her iki kolda da sözcük yapısı aynıdır.
· Bu dillerin tümce yapıları da birbirinin aynıdır.
· Bu dillerde ünlü uyumu da ortak özellik olarak kendini gösterir.
· Räsänen'e göre, ünlü bolluÄŸu ve ünsüz seyrekliÄŸiyle sözcük başında ünsüz yığılışmasının bulunmaması da Ural-Altay dillerinin ortak özelliÄŸidir.
·  Ural-Altay dillerinde bazı eklerin hem eylemlerde çekim eki hem de sözcük türetmede yapım eki gibi kullanılması da önemli bir benzerliktir.
· Bu diller arasında sözcük benzerliklerine ve eÅŸliklerine de rastlanmaktadır:

Ural-Altay dilleri, adından da anlaşılacağı gibi Ural ve Altay olmak üzere iki kola ayrılır:

YAPI BAKIMINDAN DÜNYA DÄ°LLERÄ°

         Dünya dilleri yapı bakımından üç grupta incelenir: 

1.    Tek Heceli Diller (Ayrımlı diller)

(Alm: isolierende sprachen; Fr: langues isolantes; Ä°ng: isolating languages): Bu dillerde her kelime tek heceden ibarettir. Kelimelerin çekimli ÅŸekilleri yoktur, yani daima kök durumundadır. Cümle çekimsiz kelimelerin bir araya gelmesiyle oluÅŸturulur. Cümlenin anlamı genellikle kelimelerin sıralanışından anlaşılır. KonuÅŸmada ise birbirine çok benzeyen kelimeleri ayırt etmek üzere çok zengin bir vurgu sistemi oluÅŸturulmuÅŸtur. Çin ve Tibet dilleri bu gruba girer. Bu diller, aynı zamanda, tek seslemli diller (tek heceli diller) (Alm: wurzelsprachen, einsilbige sprachen; Fr: langues monosyllabique, langues atomiques; Ä°ng: monosyllabic languages, radical languages) arasında yer almaktadır.

2. Çekimli diller (Bükümlü diller)

(Alm: flektierende sprachen; Fr: langues flexionnelles; Ä°ng: inflexional languages):Bu dillerde, çekim sırasında ve yeni kelimeler türetilirken kelime kökleri genellikle deÄŸiÅŸir ve tanınmayacak hale gelir. Ekler kelimenin önüne, ortasına veya sonuna gelebilir. Bazı dillerde ise kelime kökü ile yeni kelime veya kelime çekimi arasında daima açık bir baÄŸ, ilgiyi gösteren bir iz vardır. Kelime kökündeki asıl sesler yeni kelimede veya kelime halinde hep aynı kalırlar. Sami dilleri, Hint-Avrupa dilleri bu gruba girerler.

3. Eklemeli diller (BitiÅŸimli diller, bitiÅŸken, baÄŸlantılı diller)

(Alm: aglutinierende sprachen; Fr: langues agglutinantes; Ä°ng: agglutinating languages):

Bu dillerde isim ve fiil çekimleri ile yeni kelimelerin teÅŸkilinde kök deÄŸiÅŸmez. Kökün önüne veya sonuna birtakım ekler getirilerek kelime yapımı veya çekimi gerçekleÅŸtirilir. Ural-Altay dilleri bu gruba girer. Türkçemiz sondan eklemeli bir dildir: göz-le-m-ci    gel-ecek-ler-miÅŸ